Słowo „romantyczny” kojarzy nam się z uczuciowością, delikatnością, miłością i idealizmem. Romantyzm jest nastrojowy i poniekąd tajemniczy. W ogrodnictwie jednak istnieje coś takiego jak „ogród romantyczny”. Sprawdź zatem, czym się wyróżnia i jak go zaprojektować.
Co to jest ogród romantyczny?
Ogród romantyczny to rozległe założenie krajobrazowe, które obejmuje pola, lasy, łąki, a także zabudowę wiejską. Spotkać w nim można liczne rzeźby ogrodowe, w tym posągi bohaterów narodowych, a także architekturę nawiązującą do starożytności i wieków średnich oraz rozmaite ruiny. W ogrodzie romantycznym natkniemy się na obiekty klasycystyczne, neogotyckie, rustykalne, a nawet egzotyczne (w postaci motywów chińskich czy japońskich). Ogród romantyczny to bliski kuzyn wiejskiego ogrodu w typie angielskim. Takie ogródki spotkamy na terenie Anglii do dziś. Ogród romantyczny to ponadto nazwa kierunku w sztuce ogrodowej, który rozwijał się na terenie Europy w 1 połowie XIX wieku pod wpływem ogrodów angielskich, o których pisaliśmy tu.
Krótka historia ogrodu romantycznego
Ogród romantyczny narodził się i rozkwitł, co nie powinno dziwić, w wieku XIX. Ukształtował się na bazie ogrodów sentymentalnych. Różnił się od nich jednak przede wszystkim programem ideowym, który odgrywał w tym wypadku niezwykle istotną rolę. Ów program ideowy pełen był bliskich epoce romantycznej trendów, takich jak: bliskość i zwrot w stronę natury, kult przyrody rodzimej, zainteresowanie życiem wiejskim, osiągnięcia kulturowe, utożsamienie z narodem, historyzm i kult historii. Elementy architektoniczne (najczęściej pawilony oraz świątynie) i rzeźby ogrodowe wskazywały na obecność ducha danego narodu, bowiem wtedy właśnie kształtowały się nowożytne świadomości narodowe. Można tu więc było spotkać pomniki i popiersia zasłużonych dla konkretnej nacji: bohaterów czy artystów, a także głazy ze stosownymi napisami upamiętniające ważne wydarzenia w historii narodu. W Polsce najbardziej znanymi ogrodami romantycznymi są: ogród w Puławach, Natolinie oraz nowa część parku w Wilanowie.
Jak zaprojektować ogród romantyczny?
Ogród romantyczny to założenie, które posiada układ przestrzenny wypełniony rozmaitymi prospektami, malowniczymi strukturami zadrzewień, charakterystycznymi bukietami i klombami drzew. Jak już zostało wspomniane, ogród romantyczny to nie tylko właściwy park krajobrazowy, ale też okalający go krajobraz. Wszystko to tworzy swoisty system osi widokowych wnętrza i zewnętrza ogrodu, sieć dróg i alejek, strumieni, stawów i wodotrysków. Wprowadza się do nich także marmurowe rzeźby ogrodowe oraz marmurowe donice ozdobne i wazy. Mając ów fakt na uwadze, warto zwrócić się z planowaniem takiego ogrodu do specjalisty – architekta krajobrazu. Nie każdy bowiem może pochwalić się pięknie położonym domem, który umożliwiałby pełną realizację ogrodu romantycznego wraz z jego osią zewnętrzną. Trzeba postarać się o jak największą izolację ogrodu, jeśli nasz dom nie jest starą, odpowiadającą tej estetyce budowlą. Kompozycja ogrodu powinna być asymetryczna; wyposażenie – stare lub na takie stylizowane (najlepiej, jeśli będą to kute meble przeznaczone do ogrodu). Tonacja roślinności winna być zielona, zaś w przypadku roślin kwitnących – pastelowa. Należy używać naturalnych, szlachetnych materiałów, takich jak kamień, w tym marmur, czy też stara cegła lub metal. Ideałem będzie osiągnięcie tajemniczej, nostalgicznej i sielskiej atmosfery.
Źródło:
L. Majdecki,Romantyczny ogród[w:] Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. K. Kublaska-Sulkiewicz, wyd. V, Warszawa 2007, s. 352.